วิเวียน ไมเออร์ : พระมารดาแห่งสตรีทโฟโต้

วิเวียนไมเออร์ : พระมารดาแห่งสตรีทโฟโต้

หากวันนี้คุณเดินไปเจอผู้หญิงร่างสูงใหญ่ ถือกล้อง Rolleiflex ตัวเบ้อเริ่มเดินถ่ายรูปผู้คนตามเส้นทางที่เธอเดินผ่านจะแปลกใจไหม ? ก็อาจจะไม่ แต่ถ้ารู้ว่าเธอเป็นพี่เลี้ยงเด็กด้วยล่ะ จะว่ายังไง ? หญิงผู้มาก่อนกาลคนนี้ถูกค้นพบโดยชายชื่อ จอห์น มาลูฟ หนุ่มนักเขียนที่ต้องการหาภาพเก่า ๆ ของเมืองชิคาโกมาประกอบหนังสือประวัติศาสตร์เมืองของตนและเขาก็บังเอิญไปประมูลกล่องเก็บฟิล์มเนกาทีฟกว่า 30,000 ชิ้น ในราคา 380 เหรียญกับชื่อเจ้าของฟิล์มเหล่านั้นนาม ‘วิเวียน ไมเออร์’ ซึ่งไม่ปรากฏผลการค้นหาใดใดเลยในกูเกิ้ล

เมื่อไม่พบข้อมูลเป็นชิ้นเป็นอันจากการเสิร์ชหาชื่อเลยเขาจึงตัดสินใจสแกนรูปทั้งหมดที่มีของเธอลงในเว็บไซต์ Flickr กระดานของ HCSP (Hardcore Street Photography) ผลตอบรับกลับมาอย่างไม่น่าเชื่อ ต่างชื่นชมหลงใหลในผลงานของหญิงสาวปริศนาแต่ในบรรดาคนทั้งหมดก็ยังไม่มีใครรู้จักเธอเลย มาลูฟตัดสินใจลองพิมพ์หาชื่อเธออีกครั้งผลคือ วิเวียน ไมเออร์ เสียชีวิตไปก่อนหน้านั้นไม่นานอย่างโดดเดี่ยวใกล้ที่พักของเธอเอง เมื่อเขาได้ที่อยู่คนรู้จักของวิเวียนมาลูฟเริ่มสานต่อเรื่องราวของวิเวียน ไมเออร์อย่างต่อเนื่อง

มิสไมเออร์พี่เลี้ยงเด็กพิศวง

‘สาวโสด’ ‘คนประหลาด’ ‘ลึกลับ’ ‘ไม่เหมือนใคร’ ‘นักสะสม’ คือวิเวียน ไมเออร์ เท่าที่คนรู้จักเธอพอจะนิยามได้ มิสไมเออร์สาวชาวนิวยอร์กโดยกำเนิด เติบโตในฝรั่งเศส และกลับมาเป็นพี่เลี้ยงเด็กที่ชิคาโก แล้วทำไมพี่เลี้ยงเด็กธรรมดา ๆ คนหนึ่งถึงได้มีเนกาทีฟเก็บไว้มากมายขนาดนี้แต่กลับไม่มีใครรู้ จากกล่องฟิล์มเนกาทีฟกล่องแรกมาลูฟเริ่มรวบรวมข้าวของมิสไมเออร์เขาพบทั้งใบเสร็จ พันธบัตรรัฐ ใบถือหุ้นจากบริษัทต่าง ๆ ที่พยุงชีพเธอในวัยบั้นปลายได้ วิเวียนมักไปสัมภาษณ์งานพร้อมหอบข้าวของติดตัวไปด้วยเป็นจำนวนมาก “ฉันขอบอกคุณอย่างหนึ่ง ฉันมาพร้อมกับชีวิตของฉัน และชีวิตของฉันอยู่ในกล่องเหล่านั้น” วิเวียนกล่าวกับนายจ้างของเธอ สิ่งที่คล้ายกันจากปากคำของทุก ๆ บ้านคือเธอมักเรียกร้อง ‘ความเป็นส่วนตัว’ อย่างมากห้ามใครเข้าไปในห้องเด็ดขาด อะไรที่ทำให้เธอต้องทำตัวลึกลับขนาดนั้นกันแน่ ?

ศิลปินตกสำรวจในคราบแมรี่ป๊อปปิ้นส์

มาลูฟ ช่างภาพชื่อดัง และครอบครัวที่เคยจ้างวิเวียนต่างเกิดคำถามขึ้นในใจ ‘ฝีมือของเธอน่าจะพาเธอไปได้ไกลมากแท้ ๆ แต่ทำไมเธอไม่นำไปขายหรือเปิดเผยให้ใครเห็นเลย ?’ แต่ก็นั่นแหละพวกเขาต่างคาดเดาไปต่าง ๆ นานาว่าเพราะเธอเป็นคนลึกลับไงกระทั่งพื้นเพเธอพวกเรายังไม่รู้เลย นายจ้างและเพื่อนของวิเวียนกล่าวกับมาลูฟว่า ‘เธออาจไม่พอใจคุณก็ได้นะ นี่มันไม่ใช่เรื่องของคุณเลย เธออาจบอกว่า “โอ้ พระเจ้า ทำไมเขาทำแบบนั้น” (ยิ้ม)’ เด็กที่มิสไมเออร์เลี้ยงเคยเล่าให้พี่ชายเขาฟังว่าตอนเด็ก ๆ ตนโดนรถชนแต่มิสไมเออร์กลับยืนนิ่งแล้วกดชัตเตอร์เขาที่ล้มอยู่เท่านั้น พี่ชายเขากลับพูดว่า ‘นั่นมันก็ปกติของเธอนี่นา เธอก็แค่ถ่ายรูป ปกติจะตาย’ 

หญิงสาวผู้มองเห็นจังหวะเส้นขนานของชีวิต

วิเวียน โดโรธี มายเออร์คือหญิงสาวที่เปี่ยมไปด้วยความอิสระเสรี อิสระจากครอบครัวของตัวเอง อิสระจากนายจ้าง และอิสระจากพันธะ ช่วงปี 1959 – 1960 วิเวียนตัดสินใจออกท่องโลกกว้างพร้อม Rolleiflex กล้องคู่ใจ เธอตระเวนไปลอสแองเจลิส, มะนิลา, ฟิลิปปินส์, ปักกิ่ง, อียิปต์, อิตาลี, ฝรั่งเศส, นิวยอร์ก รวมถึง “กรุงเทพฯ” ด้วยตัวคนเดียว เพื่อถ่ายภาพคนจน ดาราดัง เด็ก กระทั่งรูปเซลฟี่ตัวเอง หากใครได้เห็นภาพถ่ายของเธอล้วนประหลาดใจกับจังหวะจะโคนและอิริยาบถของผู้คนผ่านสายตาวิเวียนแต่น่าเสียดายเธอเสียชีวิตไปก่อนที่งานของเธอจะได้ออกสู่สาธารณชนเพราะ ‘จังหวะ’ ที่ไม่เคยเข้าข้างเธอเลย

Finding Vivian Maier เป็นสารคดีเรื่องแรกที่ Documentary Club นำมาฉายในประเทศไทยเมื่อปี 2014 และได้รับกระแสตอบรับที่ดีมาก ๆ ก่อนหน้านั้นเดินทางไปเปิดตัวที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโทรอนโตเมื่อปี 2013 ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงออสการ์ สาขาภาพยนตร์สารคดียอดเยี่ยม ครั้งที่ 87 เชื่อว่าหลาย ๆ คนที่รักกล้องฟิล์ม รักการถ่ายภาพ จะต้องหลงรักหนังเรื่องนี้อย่างแน่นอน พบกับ Finding Vivian Maier ได้แล้ววันนี้ที่ ลิโด้ คอนเน็คท์

อ้างอิง 

http://www.streetphotothailand.com/article/5

https://thaipublica.org/2014/10/finding-vivian-maier/

https://www.flickr.com/groups/94761711@N00/discuss/72157622552378986/

ภาพ

http://www.vivianmaier.com

http://padraigrooney.com/blog/?p=1228

https://www.knowledge.ca/program/finding-vivian-maier

 

Apiwan Charinyakulwat Author ( Lido Connect Team )
Apiwan Charinyakulwat Author ( Lido Connect Team )